Drijvende kranen dansen rond de Nesciobrug

Nieuwsmedia 14 juli 2005

De geur van diesel begeleidde zaterdag een spektakel in het Amsterdam-Rijnkanaal. Het belangrijkste brugdeel van de grootste fiets- en voetgangersbrug van Nederland werd op zijn plek gehesen, trots bekeken door burgemeester en wethouder.

Onder zwaar geronk spuit de Eerland 23 wolken schuimend water achteruit. De sleepboot van Smit duwt in het Amsterdam-Rijnkanaal één van de twee drijvende bokken langzaam rond zijn as. De hoge kranen op de langwerpige pontons passen nauwelijks in het kanaal. Zo tegenover elkaar manoeuvrerend lijken ze bezig met een statig ballet.

Over een half jaar verbindt de grootste fiets- en voetgangersbrug van Nederland IJburg met oud Amsterdam. De nieuwe brug is ontworpen door het inmiddels beroemde Engelse architecten duo WilkinsonEyre, dat internationale bekendheid verwierf met bijzondere bruggen. De brug naar IJburg wordt 780 meter lang, en komt twaalf meter boven het water te hangen.

Vandaag, zaterdag, wordt het grootste brugdeel met een lengte van 163 meter op zijn plaats getakeld. Van dit spectaculaire moment maken burgemeester Cohen en wethouder Stadig gebruik om de brug te dopen en de nog geheime naam te onthullen.

Op de wal is de landelijke pers verzameld met enkele cameraploegen. Publiek wordt achter de dranghekken gehouden. In het midden van het kanaal voeren de bokken nog steeds hun ‘pas de deux’ op die al drie kwartier aan de gang  is. Onregelmatig gedreun van de sleepboten waait naar de kant, terwijl ze de drijvende hijskranen tegen de wind in op hun plek houden. Werknemers met oranje overalls en bouwhelmen rollen ratelend een ketting af van één van de bokken. Het metaal verdwijnt naar de bodem van het zwarte water. Op de wal ruikt het naar diesel.

‘Wat een verschrikkelijk mooie vorm‘

Dan verschijnt in de verte onder de Zeeburgerbrug een lange witte vorm. Het is het brugdeel dat vastgemaakt is op vier achter elkaar gebonden pontons. De boog schuift majesteitelijk langs het publiek op de wal. Het gevaarte weegt 573 ton, valt te lezen op een bord dat aan het brugdeel is bevestigd. 

“Kijk eens hoe slank hij is, wat een verschrikkelijk mooie vorm.” De heer Verzuil van kraanbedrijf Sarens slaat de vorderingen op het water nauwgezet gade. Sarens, voorheen De Kil, net gefuseerd met een Belgisch bedrijf, staat nu wereldwijd op de vierde plek wat betreft hijscapaciteit, aldus de trotse Verzuil. Hij heeft de slepers en de bokken van het Rotterdamse Smit besteld om het brugdeel op te hijsen. “We zijn er maanden mee bezig geweest. Het is groot, maar uiteindelijk is het millimeterwerk. We hebben veel tijd besteed aan het juist aanbrengen van de tuien.”

Hij wijst naar de overkant, waar ver weg een eenzame witte pilaar staat. “De bokken houden een tuidraad omhoog, en dan trekken we de brug met een kabel op zijn plek via de klapschijf (katrol, red.). De hele sessie duurt twaalf uur, maar we nemen de tijd, want veiligheid is prioriteit één.”

De bijzonder slanke vorm van de brug is volgens Verzuil alleen dankzij de computer mogelijk. “Vroeger moest je elk knooppunt per stuk uitrekenen. Daar deed je een half jaar over. Alle andere verbindingen werden even sterk gemaakt. Nu berekent de computer ieder punt in de brug in één keer.”

Op de dunne witte boog is het bord met de naam van de brug bevestigd. Het bord gaat nog schuil onder een lap zeildoek. Een werknemer met bouwhelm staat op een ladder, klaar om het doek te laten vallen. Dan neemt burgemeester Cohen het woord.

Op de wal wordt gehesen, maar nog niet op het water

“Straks wordt de grootste fiets- en voetgangersbrug van Nederland ingehangen. Deze verbindt IJburg direct met Oost/Watergraafsmeer, het Sciencepark en Overamstel.” Wethouder Stadig overhandigt Cohen een glas champagne en de notabelen proosten. Het doek valt van het bord. ‘Nesciobrug’ lezen we, en dat is precies wat iedereen al verwachtte. De drijvende bokken en de sleepboten bekrachtigen de doop met hoorngeloei dat samensmelt tot een daverende dissonant.

Spreek je over Zeeburg, dan valt al snel de naam Nescio, aangezien het deze schrijver was die de tocht van hoofdpersoon Koekebakker met zijn vrienden langs de Zeeburgerdijk naar Durgerdam beschreef, toen daar nog geen wegen waren, en slootjes met kwakende kikkers en kroos het ongerepte Amsterdam vertegenwoordigden. Al maanden gingen de geruchten dat stadsdeel Zeeburg de brug naar schrijver Nescio zou vernoemen.

Wethouder Stadig: “Deze brug verenigt het Amsterdam van Nescio met het Amsterdam van de toekomst.” Hij overhandigt het dagboek van Nescio, dat dikker is dan zijn gestileerde literaire werk, aan architect Wilkinson. De Engelsman draagt karakteristieke pluimige witte bakkebaarden, zoals captain Baines uit de serie ‘The Onidin-line’. Wilkinson: “Ik had nooit gedacht dat ik mijn leven zou besteden aan het ontwerpen van bruggen. Dat is een eenzaam gebeuren.” Over de samenwerking met zijn compagnon Eyre: “We zitten tegenover elkaar te tekenen en zeggen nooit veel, maar het wordt gebouwd, en daar gaat het om.”

Ook de genodigden krijgen een ‘flute’ champagne uitgereikt. Op het water is de blanke boog schuin in de richting van de pilaar gedraaid. Het officiële gedeelte is afgelopen. Gehesen wordt er aan de wal, maar voorlopig nog niet op het water; veiligheid is prioriteit één.

Robert Loeber